Δευτέρα, 3 Ιανουαρίου 2011

Μερική έκλειψη ηλίου την Τρίτη 4 Ιανουαρίου 2011

Μερική έκλειψη ηλίου θα είναι ορατή από την Ελλάδα το πρωί της Τρίτης 4 Ιανουαρίου, εφόσον το επιτρέψουν οι κατά τόπους καιρικές συνθήκες. Στην Αθήνα η έκλειψη θα αρχίσει στις 8:57 και θα διαρκέσει έως τις 11:58, με αποκορύφωμα στις 10:23, όταν η Σελήνη θα καλύψει περίπου τα δύο τρίτα του δίσκου του Ήλιου.

Η έκλειψη θα αρχίσει στις 8:40 π.μ. στη Βόρεια Αλγερία και σταδιακά, καθώς θα κινείται προς τα βορειοανατολικά, θα είναι ορατή από τη Βόρεια Αφρική, το μεγαλύτερο τμήμα της Ευρώπης και την Κεντρική Ασία. Ένα μεγάλο τμήμα του ήλιου (ανάμεσα στα δύο τρίτα και τα τρίτα τέταρτα του δίσκου του) θα "χαθούν" πάνω από τις μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις (Λονδίνο, ’μστερνταμ, Βρυξέλλες, Παρίσι, Βερολίνο κ.α.), ενώ το φαινόμενο θα είναι πιο ορατό στη βόρεια Σουηδία, όπου ο ήλιος θα σκιαστεί κατά τα τέσσερα πέμπτα από τη Σελήνη.


Η επόμενη μερική έκλειψη ηλίου θα συμβεί την 1η Ιουνίου 2011 και θα είναι ορατή από τη Σιβηρία, τη βόρεια Κίνα, την Αλάσκα και τον Καναδά, αλλά όχι από την Ελλάδα. Η επόμενη ολική έκλειψη ηλίου θα λάβει χώρα στις 13 Νοεμβρίου 2012 και θα είναι ορατή μόνο από την Αυστραλία, τη Ν. Ζηλανδία, το νότιο Ειρηνικό και τη Νότια Αμερική.


Στην Αθήνα, από τις 9 το πρωί της Τρίτης, μέλη της Ελληνικής Αστρονομικής Ένωσης και ερασιτέχνες αστρονόμοι θα έχουν εγκαταστήσει τηλεσκόπια στη είσοδο του Πλανηταρίου του Ιδρύματος Ευγενίδου (αν το επιτρέψει ο καιρός) και θα βοηθήσουν κάθε ενδιαφερόμενο να παρακολουθήσει με ασφάλεια το φαινόμενο.


Σημειώνεται πάντως πως οι γιατροί προειδοποιούν πως η άμεση παρακολούθηση της έκλειψης από το ευρύ κοινό με γυμνά μάτια (ή με τηλεσκόπια ή κιάλια χωρίς ειδικά φίλτρα), ακόμα και επί πέντε δευτερόλεπτα, μπορεί να προκαλέσει μη αναστρέψιμη μόνιμη βλάβη στα μάτια, ακόμα και τύφλωση, λόγω καταστροφής των κυττάρων του αμφιβληστροειδούς. Η ζημιά από την υπέρυθρη ηλιακή ακτινοβολία είναι "ύπουλη", επειδή γίνεται χωρίς να συνοδεύεται από αίσθημα πόνου, ενώ καθίσταται αντιληπτή μετά από μερικές ώρες, όταν μπορεί να είναι πια αργά.

Λιγότερο σοβαρές -και γενικά αναστρέψιμες- θεωρούνται τυχόν βλάβες στον κερατοειδή του ματιού από την υπεριώδη ακτινοβολία, που μπορεί να προκαλέσει κοκκίνισμα στα μάτια, δακρύρροια, μια μαύρη κηλίδα στη μέση του οπτικού πεδίου, χρωματική παραμόρφωση των γύρω αντικειμένων κ.α.

Ιδιαίτερα ευαίσθητα είναι τα παιδιά, γι' αυτό οι γονείς θα πρέπει να τους εξηγήσουν τον πιθανό κίνδυνο και να τα επιτηρούν στη διάρκεια της έκλειψης. Ο ασφαλέστερος τρόπος για άμεση παρατήρηση -εκτός από την έμμεση παρακολούθηση μέσω της τηλεόρασης- είναι η χρήση ειδικά σχεδιασμένων ηλιακών φίλτρων, τα οποία πρέπει να είναι τοποθετημένα στον εξοπλισμό των τηλεσκοπίων, των κιαλιών ή των ειδικών γυαλιών. Τα απλά γυαλιά ηλίου δεν προσφέρουν την αναγκαία προστασία.

Από την Ελλάδα κατά την διάρκεια του 20ου αιώνα παρατηρήθηκε μία μόνο ολική ηλιακή έκλειψη στις 19 Ιουνίου 1936 και δύο δακτυλιοειδείς εκλείψεις στις 21 Μαΐου 1966 και στις 29 Απριλίου 1976. Στη διάρκεια του 21ου αιώνα στην χώρα μας υπήρξε μια ολική έκλειψη, στις 29 Μαρτίου 2006, που ήταν όμως ορατή μόνο από το Καστελόριζο, ενώ άλλη μια θα συμβεί ξανά στις 21 Απριλίου 2088, η οποία θα είναι ορατή σε περισσότερες περιοχές της Ελλάδας. Θα υπάρξει και μία δακτυλιοειδής, την 1η Ιουνίου 2030.

Η παρατήρηση μιας ολικής ηλιακής έκλειψης από μία δεδομένη γεωγραφική περιοχή είναι αρκετά σπάνια και γίνεται κατά μέσο όρο κάθε 360 χρόνια.




Παρόλο που η διάμετρος του Ήλιου είναι 400 περίπου φορές μεγαλύτερη από τη διάμετρο της Σελήνης, από τη Γη τα δύο αυτά σώματα φαίνεται να έχουν το ίδιο σχεδόν μέγεθος, επειδή συμπτωματικά ο Ήλιος είναι 400 περίπου φορές μακρύτερα από τη Γη σε σχέση με τη Σελήνη.


NAFTEMPORIKI.GR